Klient dzwoni w środę po powrocie z rejsu i mówi, że ma pretensję — ale uprzejmie. Zarezerwował jacht motorowy na tydzień, w umowie stała stawka bazowa, więc w głowie miał jedną kwotę. Na końcu dostał od kapitana zestawienie APA, w którym największą pozycją było paliwo. „Tomek, przecież ja jeszcze nigdzie szybko nie płynąłem" — mówi. Płynął. Trzeciego dnia, w drodze na obiad do zatoki po drugiej stronie wyspy, ktoś na pokładzie powiedział: „a możemy trochę szybciej?". Kapitan jest po to, żeby spełniać takie prośby. Rachunek za nie płaci się jednak z Twojej kieszeni.
Paliwo jest na czarterze jachtu motorowego jedyną dużą pozycją, na którą realnie masz wpływ już po podpisaniu umowy. Warto więc rozumieć, jak jest liczone, zanim wsiądziesz na pokład.
Gdzie jest paliwo: nie w stawce bazowej
Na czarterach załogowych w standardzie MYBA stawka bazowa obejmuje jacht, załogę i podstawowy zakres usług. Paliwo do niej nie wchodzi — jest opłacane z APA, czyli zaliczki na bieżące wydatki, którą wpłacasz z góry i którą zarządza kapitan. Zestawienia branżowych brokerów opisują to zgodnie: paliwo silników głównych, paliwo generatorów i paliwo pontonu (tendera) to koszty schodzące z APA, a nie z rachunku bazowego.
W praktyce wygląda to tak: na początku i na końcu czarteru kapitan spisuje motogodziny silników i generatorów, w trakcie rejsu zbiera rachunki z każdego tankowania, a po czarterze dostajesz rozliczenie. Jeśli APA była za duża, różnica wraca do Ciebie; jeśli za mała — kapitan poprosi o dopłatę jeszcze w trakcie rejsu.
Jest wyjątek, o który warto zapytać brokera: czasem w ofercie pojawia się „fuel included" — wtedy paliwo jest wliczone w cenę w ramach określonego zakresu lub limitu. To bywa dobre rozwiązanie, ale zawsze pytaj, do jakiego limitu i co się dzieje po jego przekroczeniu. Zapis „w cenie" bez limitu w umowie jest tylko obietnicą (o tym pisałem w tekście o umowie czarteru).
Prędkość: rachunek nie rośnie liniowo
Największy błąd, jaki widzę u klientów, to założenie, że zużycie paliwa rośnie proporcjonalnie do prędkości. Nie rośnie. Opór kadłuba w wodzie rośnie znacznie szybciej niż prędkość, więc ostatnie węzły kosztują nieproporcjonalnie dużo.
Jedno z branżowych zestawień podaje dla Sunseekera 86 dwa punkty: około 500 litrów na godzinę przy 23 węzłach i około 75 litrów na godzinę przy 11 węzłach. To różnica rzędu sześciu–siedmiu razy przy mniej niż dwukrotnie wyższej prędkości. Traktuj te liczby jako rząd wielkości dla jednej konkretnej jednostki, nie jako normę — inna łódź, inne obciążenie i inne silniki dadzą inne wyniki. Ale kierunek jest taki sam prawie zawsze: przejście z prędkości ekonomicznej na szybką jest jedną z najdroższych decyzji tygodnia.
Żeby to oswoić, przemnóżmy przykład. Ceny oleju napędowego na Morzu Śródziemnym podawane były na początku 2026 roku w widełkach około 1,60–2,10 euro za litr. Weźmy środek, 1,85 euro. Godzina przy 23 węzłach to wtedy ok. 925 euro, godzina przy 11 węzłach — ok. 140 euro. To moje uproszczone wyliczenie na cudzych danych, nie oferta, ale pokazuje skalę: trzy godziny „szybciej" potrafią kosztować tyle, ile cały dzień spokojnej żeglugi.
Nikt nie wraca z czarteru, żałując, że popłynął wolniej. Wielu wraca, żałując, że przez trzy dni gonili zegarek zamiast zatoki. — Tomasz Wrzesiński, broker jachtowy, Monaco
Generatory i ponton — paliwo, którego nie widać
Drugie zaskoczenie: silniki główne to nie całość. Na jachcie motorowym generatory pracują praktycznie cały czas — klimatyzacja w kabinach, chłodnie, zmywarka, podgrzewanie wody. Branżowe opisy zwracają uwagę, że przy długich postojach na kotwicy generatory potrafią spalić więcej niż silniki na krótkim przelocie. Jedno ze źródeł podaje, że paliwo generatorów i pontonu przy typowym użyciu to rząd kilkudziesięciu do około stu pięćdziesięciu euro dziennie, zależnie od wielkości jachtu i klimatyzacji — to widełki orientacyjne, których nie należy brać za gwarancję.
Stąd prosta wskazówka: noc na kotwicy z otwartymi oknami zamiast pełnej klimatyzacji, ponton tylko tam, gdzie naprawdę jest potrzebny, i nie trzymanie silnika „na wszelki wypadek". Nie chodzi o oszczędzanie na pokładzie — to nadal Twój urlop — tylko o świadomość, co uruchamia licznik.
Paliwo na dojazd do Ciebie
Jeśli jacht ma dopłynąć do portu, z którego zaczynasz rejs, koszt dostawy (delivery) jest osobną pozycją i również obejmuje paliwo. Zestawienia podają prostą logikę: dystans razy zużycie przy prędkości przelotowej razy cena paliwa, plus opłaty portowe i ewentualnie VAT. Pytaj o to na etapie oferty, a nie po fakcie — więcej o tej pozycji znajdziesz w tekście o kosztach czarteru.
Cena paliwa i to, co da się sprawdzić
Litr oleju napędowego na jachcie nie kosztuje tyle, co na stacji. W marinach i przy nabrzeżach paliwowych ceny bywają wyższe, a między krajami i portami potrafią się różnić o kilkadziesiąt centów. Część jednostek komercyjnych ma dostęp do paliwa w preferencyjnym systemie podatkowym, ale zasady zależą od bandery i portu — nie obiecuj sobie takiej ulgi z góry.
Co możesz sprawdzić sam:
- ile paliwa jacht spala przy prędkości ekonomicznej, a ile przy maksymalnej (poproś brokera o konkretne litry na godzinę dla tego jachtu),
- czy paliwo jest w APA, czy „w cenie" — i do jakiego limitu,
- jak zostaną rozliczone generatory i ponton,
- czy kapitan przedstawi Ci prognozę zużycia dla planowanej trasy przed wypłynięciem,
- jakie odczyty motogodzin będą spisane na starcie i na końcu.
Gdzie tu jest broker
Po tym tekście policzysz sam, ile kosztuje godzina przy szybkiej żegludze, i wiesz, o co zapytać. Trudniejsza jest ocena, który jacht i jaka trasa dadzą Ci ten tydzień, który sobie wyobrażasz, przy rozsądnym rachunku. Dwie łodzie o podobnej długości potrafią mieć skrajnie różne zużycie — jedna jest zbudowana do szybkiego przelotu, druga do spokojnego pływania. Do tego dochodzi układ trasy: siedem zatok w promieniu kilku mil to zupełnie inny rachunek niż jedna zatoka dziennie, dwie godziny dalej.
Tu zwykle wchodzę ja: zestawiam Twoje plany z tym, jak konkretna jednostka realnie się zachowuje, i pytam kapitanów o liczby, których nie ma w katalogu. To wiedza z rozmów i rynku, nie z broszury. Robię to z Twojej strony stołu, nie ze strony stoczni ani właściciela.
Na koniec
Paliwo na czarterze nie jest ukrytą opłatą — jest opisane w umowie i w APA. Jest za to najbardziej elastyczną pozycją rachunku: możesz ją podwoić jednym dniem pośpiechu albo utrzymać na rozsądnym poziomie, wybierając odpowiedni jacht i rytm. Najlepszy moment, żeby o tym pomyśleć, to rozmowa o trasie — nie zestawienie po powrocie.
Policzmy paliwo, zanim je spalisz
Napisz, dokąd płyniecie, na ile osób i jak chcecie pływać — podpowiem, które jednostki mają rozsądne zużycie dla Waszej trasy.
Zobacz jachty na czarter →Dalej: jak wyczarterować jacht krok po kroku oraz preference sheet i napiwek dla załogi.